Xử lý ca khúc trong thu âm.

Lâu Quá Không Mix,Chắc Quên..........

                                                           Xử lý ca khúc trong thu âm
Rất nhiều ca sĩ hiện nay chỉ biết hát cho có hát, hát khoe "giọng khỏe" và kỹ thuật thanh nhạc theo cách cổ điển - "gào" cho thật to, vang vọng, rung ngân "bầng bật". Hát như vậy tôi gọi là "hát trả bài", "hát vô cảm". Tôi không bao giờ cảm được cách thể hiện ca khúc Việt Nam bằng kỹ thuật thanh nhạc cổ điển.

Ca khúc Việt Nam làm gì có thể loại ca khúc cổ điển Châu Âu để mà hát theo cách thanh nhạc cổ điển? Có chăng là hát "nhại" lại những ca khúc cổ điển bằng tiếng nước ngoài (tiếng Ý, tiếng Đức). Tại sao tôi gọi là "hát nhại"? Vì rất hiếm ca sĩ phát âm đúng tiếng nước ngoài do không thể nào có đúng ngữ điệu như người bản xứ. Và nếu đem cách hát cổ điển này vào ca khúc Việt phổ thông ngay cả những ca khúc tiền chiến cũng là ca khúc phổ thông, thì trật lất!

Ca sĩ phải biết chuyển nội dung tình cảm của ca khúc chạm tim và tâm người nghe chứ không phải khoe giọng khỏe được đào tạo thanh nhạc chính quy với kỹ thuật ngân rung, nhả chữ và "khó chịu nhất" là cách nhả chữ Việt theo kiểu nhả chữ, phát âm của tiếng nước ngoài, điển hình nhất là kiểu Ý, Hung, Liên Xô và Trung Quốc. Tại sao thanh nhạc Việt Nam không dạy cách nhả chữ đúng theo tiếng Việt?

Tôi chuộng cách hát ca khúc Việt Nam một cách tự nhiên, bình dị, mộc mạc nhưng phải có kỹ thuật. Lẽ dĩ nhiên, chất giọng là yếu tố quan trọng trong việc truyền tải nội dung ca khúc nhưng sẽ trở lại là thanh nhạc cổ diển nếu người hát không thể hát bình thường thoải mái, tự nhiên được vì cố gò chữ cho "thật tròn" theo cách phát âm tiếng nước ngoài.

Hát tự nhiên là hát không cố gắng ngân nga lê thê.
Hát bình dị là hát không cố gắng gò âm gò chữ.
Hát mộc mạc là hát như tâm sự, như nói với người nghe.

Nhưng nếu hát kiểu như tôi nói trên mà không biết cách xử lý kỹ thuật phát âm đúng và rõ tiếng Việt thì chỉ là hát theo cảm tính, hát tự phát.

Khi thu âm, ca sĩ (đúng nghĩa) hát hơn người bình thường ở chỗ:

1. họ biết phát âm rất rõ chữ. Các chữ trong câu từ đều được tách rời nhau. Phát âm không rõ và để các chữ dính với nhau là hát "ê a". Mà để phát âm cho rõ và tách chữ thì phải biết "bẻ mồm bẻ miệng" để cho ra chữ đúng và rõ. Tôi gọi kỹ thuật phát âm này là "uốn bẻ chữ".

2. họ biết ngắt câu, lấy hơi đúng chổ để không hát sai nghĩa của câu từ.

3. họ vững nhịp và ngân đúng nhịp.

Và nếu ca sĩ nào biết hát diễn giọng theo tình cảm trong ca từ, biết nhấn nhá đúng chổ và biết thay đổi cách hát theo tiết tấu của nhạc đệm (nhạc đệm êm dịu thì hát nhẹ nhàng du dương, đến đoạn rộn ràng, thì biết hát rộn ràng), biết cách hát đúng theo nội dung ca khúc và đúng theo ý đồ của bản hòa âm thì họ là ca sĩ hát hay. Tiếc thay, đa số ca khúc trẻ Việt Nam "nổi tiếng" hiện nay đều là ca khúc vô hồn đáp ứng nhu cầu giải trí và mua vui cho lổ tai.

Ngoài ra, trong bản hòa âm ca khúc, thường sẽ có phần lặp lại ca khúc sau đoạn nhạc dạo giữa (giang tấu), ca sĩ nào biết thể hiện cách hát phần 2 này nhấn nhá khác một chút với đoạn hát đầu và biết xử lý đoạn kết ca khúc cho có "màu sắc" hơn, là ca sĩ thông minh.

Hiện nay có bao nhiêu ca sĩ hát hay và hát thông minh theo cách tôi nói trên? Và rất phổ biến cách thu âm hiện nay là, ca sĩ chỉ hát đủ bài lần đầu, còn phần sau giang tấu thì phòng thu âm chép phần đầu đã thu và dán vào, để chỉ thu âm đoạn kết bài! Rất ít ca sĩ chịu hát từ đầu đến cuối một cách đàng hoàng.

                                                                                                               Nhạc sĩ-Đắc Tâm